🜋Οι Σκευωρίες, η «Ανθρωποφαγία» και το Μαρτύριο του Ιερού Χρυσοστόμου
🜋 Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος δεν υπήρξε απλώς ο κορυφαίος ρήτορας και ερμηνευτής της χριστιανικής γραμματείας, αλλά και ο ένσαρκος έλεγχος της ευαγγελικής αλήθειας σε μια εποχή που η Εκκλησία κινδύνευε να μετατραπεί σε θεραπαινίδα της αυτοκρατορικής εξουσίας.
🜋 Η ζωή του υπήρξε μια αδιάκοπη πορεία προς τον Γολγοθά, σημαδεμένη από συκοφαντίες, εκκλησιαστικές συνωμοσίες, εξορίες και απερίγραπτες σωματικές κακουχίες.
🜋 Ως Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (από το 398 μ.Χ.), ο Ιωάννης αρνήθηκε να συμβιβαστεί με την ηθική διαφθορά της αυτοκρατορικής αυλής.
🜋 Ο καυτηριασμός της πολυτέλειας, της αδικίας και των σκανδάλων της αυτοκράτειράς Ευδοξίας, η οποία έφτασε στο σημείο να οικειοποιηθεί τη γη φτωχής χήρας, προκάλεσε την οργή της εξουσίας.
🜋 Η φράση του, «Πάλιν Ἡρωδιὰς μαίνεται, πάλιν ταράσσεται, πάλιν τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου ζητεῖ», αποτύπωσε με δραματικό τρόπο την αδιάλλακτη στάση του υπέρ της δικαιοσύνης.
🜋 Το πιο οδυνηρό κομμάτι του μαρτυρίου του δεν προήλθε μόνο από τον πολιτικό θρόνο, αλλά και από το ίδιο το εσωτερικό της Εκκλησίας!
🜋 Ανώτεροι κληρικοί και αρχιερείς, με προεξάρχοντα τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόφιλο, συμμαχώντας με την Αυλή, εξαπέλυσαν έναν ανελέητο πόλεμο φθόνου και διαφθοράς.
Στην περίφημη Σύνοδο «επί Δρυός» (403 μ.Χ.), οι αντίπαλοί του λειτούργησαν με όρους εκκλησιαστικής «ανθρωποφαγίας», κατασκεύασαν σωρεία ψευδών κατηγοριών (από οικονομικές ατασθαλίες μέχρι ηθικά παραπτώματα), τον καθαίρεσαν παράνομα και τον καταδίκασαν σε εξορία, επιχειρώντας να δολοφονήσουν όχι απλώς το φυσικό του πρόσωπο, αλλά κυρίως το ηθικό και πνευματικό του κύρος.
🜋 Η πρώτη εξορία διήρκεσε λίγο λόγω μιας σεισμικής δόνησης που φόβισε τα ανάκτορα, αλλά η οριστική καταδίκη ήρθε το 404 μ.Χ.
🜋 Ο Ιωάννης εξορίστηκε στον απομονωμένο και αφιλόξενο Κουκουσό της Αρμενίας, μια περιοχή διαρκώς εκτεθειμένη στις επιδρομές των Ισαύρων και τις ακραίες καιρικές συνθήκες.
🜋 Οι συνεχείς μεταγωγές κάτω από καύσωνα ή παγωνιά, η έλλειψη βασικής ιατρικής φροντίδας και η προχωρημένη του ηλικία επιδείνωσαν δραματικά την υγεία του.
Το 407 μ.Χ., επειδή η φήμη του συνέχισε να ανθεί ακόμη και από την εξορία, οι Αρχές αποφάσισαν τη μεταφορά του σε ακόμη πιο απομακρυσμένο φρούριο (στη Πιτυούντα = μεγάλη πόλη άλλοτε, η οποία βρισκόταν στα έσχατα όρια του Βυζαντινού Κράτους, στους πρόποδες του Καυκάσου, στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας, περιτοιχισμένη από αγρίους ειδωλολάτρες).
🜋 Κατά τη διάρκεια αυτής της μαρτυρικής πορείας με τα πόδια, εξαντλημένος από τους πυρετούς και τις κακουχίες, άφησε την τελευταία του πνοή στα Κόμανα (= ταυτίζονται με τα Ποντικά Κόμανα στη Μικρά Ασία (Καππαδοκία / Πόντος), τα οποία μετονομάσθηκαν από τους Τούρκους σε Κιουμενέκ και βρίσκονται πλησίον της τουρκικής πόλης Τοκάτ) της Καππαδοκίας, ψάλλοντας τα τελευταία του λόγια: «Δόξα τω Θεώ πάντων ένεκα».
🜋 Η συνείδηση του πληρώματος της Εκκλησίας δεν αποδέχθηκε ποτέ την αδικία. Πολύ σύντομα, οι διώκτες του τιμωρήθηκαν από τη ιστορία και τη θεία δικαιοσύνη (η ίδια η Ευδοξία πέθανε λίγο αργότερα από επώδυνη ασθένεια).
🜋 Το 438 μ.Χ., επί πατριαρχίας Πρόκλου, το ιερό λείψανο του Χρυσοστόμου επέστρεψε θριαμβευτικά στην Κωνσταντινούπολη, με τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Β΄ (γιο της Ευδοξίας) να πέφτει γόνυ προ αυτού ζητώντας συγχώρεση για τα αμαρτήματα των γονιών του.
🜋 «Λέγουσι δὲ ὅτι, μετὰ τὸν θάνατον τῆς Εὐδοξίας, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ἡ ἀδικία τὴν ὁποία ἔκαμεν εἰς τὸν μέγαν Χρυσόστομον, ἐκινεῖτο καὶ ἔτρεμεν ὁ τάφος τῆς εἰς διάστημα τριάντα ἐτῶν. Ὅτε δὲ ἀνεκομίσθη τὸ λείψανον τοῦ Ἁγίου εἰς Κωνσταντινούπολιν καὶ ἀπετέθη, ὅπου τώρα εἶναι, τότε καὶ ὁ τάφος ἐκείνης ἐστάθη καὶ πλέον δὲν ἔτρεμεν.»
🜋 Η επίσημη αναγνώρισή του ως Αγίου και Οικουμενικού Διδασκάλου επισφραγίστηκε από την παράδοση και τη λατρευτική ζωή της Εκκλησίας, η οποία τον κατέταξε μαζί με τον Μέγα Βασίλειο και τον Γρηγόριο τον Θεολόγο στους Τρείς Ιεράρχες, τιμώντας τη μνήμη του στις 13 Νοεμβρίου και την ανακομιδή των λειψάνων του στις 27 Ιανουαρίου.
