Orthodox Wind

Σε συνέχεια των:

• Ιστορική ανασκόπηση – η λεγομένη Δυτική ή Παπικοκαθολική εκκλησία (μέρος I).
• Ιστορική καταγραφή, του σχίσματος,επί εποχής του Μ.Φωτίου 863/867 μ.Χ. (μέρος II).
• Το Βουλγαρικό ζήτημα ως αφορμή και το Filioque (μέρος III).

Το τέταρτο αυτό μέρος της ιστορικής αναδρομής αποτυπώνει με συγκλονιστικό τρόπο τις γεωπολιτικές ανατροπές, τις διπλωματικές ίντριγκες, αλλά και τη θεολογική σταθερότητα που σφράγισαν την πορεία προς το Μεγάλο Σχίσμα.

Είναι μια περίοδος όπου οι θρόνοι, τόσο ο αυτοκρατορικός όσο και ο παπικός, χρησιμοποιούν την Εκκλησία ως εργαλείο ισχύος, ενώ η Ορθόδοξη Ανατολή αγωνίζεται να διασώσει τη δογματική της ακεραιότητα και την ευαγγελική της ελευθερία.

Στην Κωνσταντινούπολη το ίδιο έτος ανέβηκε στον Αυτοκρατορικό θρόνο ο Βασίλειος ο Μακεδών, αφού φόνευσε τον Μιχαήλ τον Γ΄. και για να στηριχθεί στον θρόνο, περιποιήθηκε πολύ τους φίλους και οπαδούς του Ιγνατίου, φιλιώθηκε με τον Πάπα, και κατέβασε από τον Πατριαρχικό θρόνο τον Φώτιο. Τότε δε ο Πάπας Αδριανός, συγκαλέσας Σύνοδο (868) στη Ρώμη, καταδίκασε τον Φώτιο, απαίτησε δε να συγκαλέσει και ο Αυτοκράτορας Βασίλειος στην Κωνσταντινούπολη άλλη Σύνοδο (869), η οποία, συμφώνως με τη θέληση του Αυτοκράτορα και του Πάπα, καταδίκασε και αυτή τον Φώτιο.

Αυτή την Σύνοδο του 869 οι Παπιστές ονομάζουν όγδοη Οικουμενική· πολύ κακώς όμως και ψευδώς· διότι στη Σύνοδο του 869 δεν παρευρέθηκε κανείς Πατριάρχης της Ανατολής (Αλεξανδρείας, Αντιοχείας, Ιεροσολύμων), εκείνοι, δε, οι οποίοι παρουσιάστηκαν στη Σύνοδο ως δήθεν αντιπρόσωποι των Πατριαρχών τους, αποδείχθηκε έπειτα ότι ήταν Σαρακηνοί έμποροι, με ψευδή ράσα. Η Σύνοδος του 869, στην οποία παρευρέθηκαν μόλις 100 Επίσκοποι φοβισμένοι από τον Αυτοκράτορα, αναγνώρισε όλες τις παράλογες και αντευαγγελικές αξιώσεις του Πάπα.

Αλλά έπειτα από λίγο χρόνο τα πράγματα μεταβλήθηκαν. Ο Αυτοκράτορας Βασίλειος ο Μακεδών, μετανοήσας γι’ όσα έπραξε, έστειλε και προσκάλεσε από την εξορία τον Μ.Φώτιο, τον οποίο παρακάλεσε να διδάξει και να αναθρέψει τους βασιλόπαιδες, καί, αφού μετά από λίγο χρόνο πέθανε ο Ιγνάτιος, τον ανέβασε δεύτερη φορά στον Πατριαρχικό θρόνο. Όλοι χάρηκαν για την ανύψωση του Φωτίου, και αυτοί ακόμη οι φίλοι και οπαδοί του Ιγνατίου, διότι έβλεπαν ότι η ψευδοσύνοδος του 869 είχε υποτάξει ασυνείδητα την Ανατολική Εκκλησία στην αυθαιρεσία και τυραννία του Πάπα, και πολύ επιθυμούσαν να ελευθερωθεί η Εκκλησία από την Παπική τυραννία, και να επανέλθει πάλι στην προτέρα Ευαγγελική ελευθερία.

Ο Μ.Φώτιος τότε συγκάλεσε Σύνοδο (879), στην οποία ήταν παρόντες απεσταλμένοι και των τριών Πατριαρχών της Ανατολής, αλλά και αντιπρόσωποι του Πάπα Ιωάννου του Η΄. (ο οποίος διαδέχθηκε τον Πάπα Αδριανό), πρόεδρος δε της συνόδου εκείνης ήταν ο ιερός Φώτιος. Η Σύνοδος του 879 δικαίωσε καθ’ ολοκληρίαν και ανευφήμησε ως κανονικόν Πατριάρχη τον Φώτιο, απέκρουσε και καταδίκασε τις Παπικές αξιώσεις, τις καταδίκασαν και αυτοί οι αντιπρόσωποι του Πάπα, αναγνώσθηκε δε σε αυτήν τη Σύνοδο και μία επιστολή του Πάπα Ιωάννου, ο οποίος έγραφε ότι αποκρούει και καταδικάζει την προσθήκη[1] «και εκ του υιού» στο Σύμβολον της Πίστεως. Ακόμη η Σύνοδος του 879 κατέκρινε επισήμως την ψευδοσύνοδον του 869 ως ασεβή και παράνομη, αφώρισε δε όλους εκείνους, όσοι θα τολμούσαν να προσθέσουν στο ιερό Σύμβολον και μία μόνη λέξη. Τα Πρακτικά της Συνόδου αυτής υπέγραψαν οι απεσταλμένοι του Πάπα, τα παραδέχθηκε δε και ο Πάπας Ιωάννης.

Αλλά όλες αυτές τις υποκριτικές παραχωρήσεις έκανε ο Πάπας με σκοπό να αποκτήσει πάλιν τη Βουλγαρία, η οποία αφού κατάλαβε τι είναι Παπική τυραννία, είχε ελευθερωθεί από τα νύχια του. Όταν όμως είδε ο Πάπας ότι ήταν αδύνατον να γίνει η επιθυμία του, θύμωσε υπερβολικά, και συγκαλέσας Σύνοδο στη Ρώμη αφώρισε τον Ορθόδοξον Πατριάρχην Φώτιον και την Σύνοδο του 879, την οποία προηγουμένως και οι απεσταλμένοι του και αυτός είχαν παραδεχθεί ως νόμιμη και αγία. Αλλά ούτε ο Πατριάρχης Φώτιος, ούτε οι άλλοι Πατριάρχες της Ανατολής, ούτε ο Αυτοκράτορας έδωσαν προσοχή στους Παπικούς αφορισμούς, διότι είχαν καταλάβει τους σκοπούς του Πάπα.

Το σχίσμα λοιπόν των δύο Εκκλησιών είχε γίνει με αυτό τον τρόπο, αφού άρχισε από τους χρόνους του Μ.Φωτίου, του ομολογητή και ορθοδόξου Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, και Νικολάου Α΄. Πάπα Ρώμης.

Μετά από αυτά όμως πάλιν άρχισαν να συνδέονται με φιλικές σχέσεις οι δύο Εκκλησίες· αλλά τις φιλικές αυτές σχέσεις πάλι ο Πάπας έγινε αφορμή να διακοπούν· διότι, όταν ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Σέργιος (999) έμαθε ότι ο Πάπας Σέργιος ο Δ΄. δέχθηκε και στη Ρώμη την προσθήκη «και εκ του υιού» (Filioque), εξάλειψε και έσβησε το όνομα του Πάπα από τα Δίπτυχα της Εκκλησίας, το οποίο ακόμη ήταν γραμμένο σε αυτά και μνημονευόταν.

Συνεχίζεται …

---

[1] Ιδού ένας Πάπας αλάθητος που μιλάει αλάνθαστα για την Πίστη, σύμφωνα με τον λόγο του Θεού. Επειδή όμως οι διάδοχοί του έχουν την αντίθετη γνώμη σχετικά με την εκπόρευση του Αγίου Πνεύματος, ένα από τα δύο συμβαίνει: ή εκείνος είναι αλάθητος ή αυτοί. Αλλά επειδή αυτοί δεν συμφωνούν με τον αλάνθαστο λόγο του Θεού, άρα είναι λαθεμένοι και εξαπατημένοι, όπως και εκείνος ο μετέπειτα κερδοσκόπος.