Άγιος Ισίδωρος ο Ιερομάρτυς και τα τέκνα του Γεώργιος και Ειρήνη. Από τη Θυσία του 1451 στην Εύρεση του 1953.
Στο τέλος η Ασματική Ακολουθία τους
Η συγκλονιστική ιστορία του Αγίου Ισιδώρου του Ιερομάρτυρος (γνωστού και ως παπα-Τσιτέρη) και των δύο ανήλικων τέκνων του, Γεωργίου και Ειρήνης, αποτελεί ένα από τα πιο συγκλονιστικά κεφάλαια της εκκλησιαστικής ιστορίας της Κρήτης. Το 1451, κατά τη διάρκεια των τουρκικών επιδρομών, ο Άγιος και τα παιδιά του σφαγιάστηκαν στον προαύλιο χώρο του ναού του Αγίου Δημητρίου στο χωριό Βαλή Ηρακλείου, προκειμένου να μην απαρνηθούν την πίστη τους. Η πρεσβυτέρα του Αγίου οδηγήθηκε στα σκλαβοπάζαρα, ενώ ο τόπος ταφής τους παρέμεινε μυστικός και ξεχασμένος για αιώνες.
Η αποκάλυψη του μυστικού ξεκίνησε το 1953 μέσα από μια σειρά επίμονων οραμάτων. Ο Άγιος Ισίδωρος εμφανιζόταν επανειλημμένα στον ύπνο ενός ευσεβούς κατοίκου του χωριού, του Δημητρίου Φραγκιαδάκη (Βαφοδημήτρη), ζητώντας του να σκάψει στην αυλή της εκκλησίας με τα λόγια: «Σκάψε… γιατί με πατάτε! Είμαι μαζί με τα δύο μου παιδιά». Παρά τις αρχικές αμφιβολίες, η εκταφή πραγματοποιήθηκε, αποκαλύπτοντας τρεις σκελετούς (ενός ενήλικα και δύο παιδιών) τοποθετημένους ακριβώς όπως είχε περιγράψει ο Άγιος, με τα κεφάλια των παιδιών στα πόδια του πατέρα τους, σκορπίζοντας μια ανείπωτη ευωδία σε ολόκληρο το χωριό.
Για πολλά χρόνια μετά την εύρεση των λειψάνων του Αγίου Ισιδώρου και των τέκνων του στη Βαλή Κρήτης, η τοπική κοινότητα βρέθηκε αντιμέτωπη με αμφισβητήσεις, αλλά και με την απώλεια των οστών, τα οποία είχαν κλαπεί από μια μοναχή. Ωστόσο, η ίδια η ιστορία πήρε μια απρόσμενη τροπή το 2001, όταν ελάχιστα υπολείμματα οστών που είχαν διασωθεί στη λειψανοθήκη στάλθηκαν για επιστημονική ανάλυση στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος».
Η μέθοδος της αρχαιομέτρησης (ραδιοχρονολόγηση με Άνθρακα-14) έδωσε μια συγκλονιστική απάντηση, σφραγίζοντας την αλήθεια των οραμάτων του 1953. Τα αποτελέσματα των εργαστηρίων έδειξαν με απόλυτη ακρίβεια ότι τα οστά ανήκαν στην περίοδο γύρω στο 1451 μ.Χ. — την ακριβή χρονιά, δηλαδή, που η παράδοση και τα οράματα ήθελαν τον Άγιο να έχει μαρτυρήσει από τους Τούρκους. Η επιστημονική αυτή επιβεβαίωση διέλυσε κάθε αμφιβολία, οδηγώντας στην ανέγερση του νέου ιερού ναού και καθιερώνοντας τον επίσημο εορτασμό της μνήμης τους στις 18 Οκτωβρίου, ως μια ζωντανή απόδειξη της σύνδεσης του υλικού με το πνευματικό κόσμο.


