⳩ Ένας «κρυφός κώδικας» αιώνων, Ζωής και Ελπίδας…Η Άγκυρα της Ελπίδας απέναντι στον Φόβο των Καιρών
🜋 Βλέποντας την εικόνα, ίσως στην αρχή να βλέπουμε απλώς μια άγκυρα, δύο ψάρια και δύο πουλιά. Για τους πρώτους Χριστιανούς, όμως, την εποχή των μεγάλων διωγμών στις κατακόμβες, αυτή η εικόνα ήταν ολόκληρη η πίστη τους, αποτυπωμένη με ασφαλή τρόπο.
🜋 Πριν από τον 4ο αιώνα την εποχή των σκληρών και μεγάλων Διωγμών, οι Χριστιανοί απέφευγαν να σχεδιάζουν ανοιχτά τον Σταυρό του Μαρτυρίου, καθώς ο σταυρικός θάνατος θεωρούνταν ακόμα ατιμωτικός και παράλληλα η πίστη τους ήταν υπό διωγμό. Έτσι, χρησιμοποιούσαν κρυπτογραφημένα σύμβολα.
Η Άγκυρα Ο κρυμμένος Σταυρός. Συμβόλιζε την ασφάλεια, αλλά το πάνω μέρος της σχημάτιζε ξεκάθαρα τον Σταυρό. Μια εικονογραφική παραλλαγή για να μην αναγνωρίζονται από τους διώκτες, αλλά και σύμβολο της ελπίδας που κρατά την ψυχή σταθερή στις δυσκολίες της ζωής, την ώρα του διωγμού.
Τα Ψάρια (ΙΧΘΥΣ)
Το πιο διάσημο αγωνιστικό και ελπιδοφόρο σύνθημα της εποχής εκείνης (Ιησούς Χριστός Θεού Υιός Σωτήρ), θα λέγαμε, ένας μυστικός κώδικας αναγνώρισης και επικοινωνίας των χριστιανών.
Τα Περιστέρια Οι καθαρές, ατάραχες και ειρηνοφόρες ψυχές των πιστών, που ειλικρινά πιστεύουν και βρίσκουν γαλήνη και ανάπαυση κοντά στον Χριστό.
🜋 Η πιο ξεκάθαρη και διάσημη γραπτή παραπομπή για τη χρήση αυτών ακριβώς των συμβόλων βρίσκεται στο έργο «Παιδαγωγός» (Λόγος Γ’, Κεφάλαιο 11) του μεγάλου θεολόγου και Πατέρα Κλήμεντος του Αλεξανδρέως.
Ο Κλήμης δίνει οδηγίες στους Χριστιανούς της εποχής του για το τι είδους παραστάσεις επιτρέπεται να έχουν χαραγμένες στα δαχτυλίδια-σφραγίδες τους (τα οποία χρησιμοποιούσαν καθημερινά για να υπογράφουν έγγραφα)
⳩ «Ας είναι δε οι σφραγίδες μας είτε περιστέρι, είτε ψάρι, είτε πλοίο που αρμενίζει με ούριο άνεμο, είτε μουσική λύρα… είτε άγκυρα καραβιού… Και αν υπάρχει κάποιος που ψαρεύει, θα θυμάται τον Απόστολο και τα παιδιά που ανασύρονται από το νερό (=τη βάπτιση)».
Ο Λατίνος εκκλησιαστικός συγγραφέας Τερτυλλιανός, στο έργο του «Περί Βαπτίσματος» (De Baptismo, 1), εξηγεί γιατί το ψάρι αγαπήθηκε τόσο πολύ από την πρώτη Εκκλησία:
🜋 «Αλλά εμείς, τα μικρά ψάρια, κατά την εικόνα του ΙΧΘΥΟΣ μας (του Ιησού Χριστού), γεννιόμαστε στο νερό (=του βαπτίσματος) και δεν σωζόμαστε παρά μόνο αν παραμένουμε μέσα σε αυτό».
Στην Αγία Γραφή, στην Επιστολή προς Εβραίους (στ’ 19) αναφέρεται χαρακτηριστικά για την ελπίδα στον Χριστό:
⳩ «ἥν ὡς ἄγκυραν ἔχομεν τῆς ψυχῆς ἀσφαλῆ τε καὶ βεβαίαν» (Αὐτὴν δὲ τὴν ἐλπίδα τὴν ἔχομεν σὰν ἄγκυραν τῆς ψυχῆς ἀσφαλῆ καὶ σταθεράν, ἡ ὁποία εἰσέρχεται καὶ μᾶς κρατεῖ σταθερὰ ἠνωμένους πρὸς τὸν οὐρανόν….).
⳩ Στις Κατακόμβες της Ρώμης (Κατακόμβη του Αγίου Καλλίστου και της Πρίσκιλλας), στους τοίχους και στους τάφους (3ος αιώνας μ.Χ.) υπάρχουν εκατοντάδες χαράγματα με άγκυρες που περιβάλλονται από ψάρια
⳩ Στην επιγραφή της Λικινίας Άμια (Licinia Amias),μία από τις αρχαιότερες χριστιανικές επιτάφιες πλάκες (αρχές 3ου αιώνα μ.Χ., σήμερα βρίσκεται στο Βατικανό), η οποία φέρει ανάγλυφη τη φράση «DMS ΙΧΘΥΣ ΖΩΝΤΩΝ» μαζί με το σχήμα της άγκυρας και δύο ψαριών
⳩ Αυτή λοιπόν η εικόνα, ας είναι για όλους τους χριστιανούς της δικής μας εποχής, μια υπενθύμιση από το παρελθόν, ας γίνει η Άγκυρα της Ελπίδας απέναντι στον φόβο των Καιρών
Στην εποχή μας, όπου συχνά βιώνουμε μια ιδιότυπη ψυχική πίεση από σύγχρονες εσχατολογικές θεωρίες που καλλιεργούν τον φόβο, την απογοήτευση και την ταραχή, η ιστορία έρχεται να λειτουργήσει ως ένα πνευματικό αντίδοτο
🜋 Είναι μια συγκλονιστική υπενθύμιση από το παρελθόν ότι, όσες τρικυμίες κι αν φέρνει η ζωή και οι καιροί, όσους δυνάστες και αντίθεους καταγράψει η ιστορία, η Ελπίδα παραμένει ζωντανή και χρειάζεται μια δυνατή άγκυρα για να κρατηθεί.
⳩ Απέναντι, λοιπόν, στα μηνύματα της απόγνωσης, η πρωτοχριστιανική αυτή μαρτυρία μάς θυμίζει ότι εμείς, ως Χριστιανοί, δεν οχυρωνόμαστε πίσω από τον φόβο, αλλά έχουμε ως μοναδική, ασφαλή και βεβαία Ελπίδα τον ίδιο τον ΧΡΙΣΤΟ μας
Orthodox Wind 