Orthodox Wind

Στον λόγο του «Πρόσεχε σεαυτώ», ο Μέγας Βασίλειος αγγίζει την ανθρώπινη αδυναμία, δηλαδή την ευκολία με την οποία εντοπίζουμε τα λάθη των άλλων και την ταυτόχρονη «τύφλωση» που παρουσιάζουμε απέναντι στα δικά μας.

Ο Άγιος παρατηρεί ότι ο νους μας λειτουργεί με «οξεία ακρίβεια» όταν πρόκειται για το ξένο αμάρτημα. Γινόμαστε δεινοί αναλυτές, ψυχολόγοι και δικαστές των γύρω μας. Αυτή η ταχύτητα της σκέψης, όμως, δεν είναι σημάδι εξυπνάδας, αλλά ένδειξη πνευματικής εκτροπής. Όσο περισσότερο εστιάζουμε στις ελλείψεις των άλλων, τόσο περισσότερο απομακρυνόμαστε από το κέντρο του εαυτού μας.

Αντίθετα, όταν η προσοχή μας πρέπει να στραφεί προς τα μέσα, ο νους γίνεται «βραδυκίνητος». Σαν να πατάει φρένο, βρίσκει χίλιες δικαιολογίες, υποβαθμίζει τα σφάλματα ή τα βαφτίζει «ατυχείς συγκυρίες». Αυτή η εσωτερική νωθρότητα είναι ένας μηχανισμός άμυνας του εγωισμού μας, που φοβάται την αλήθεια της μετάνοιας.

«Ο νους που βλέπει με πολλή ακρίβεια και γρήγορα το ξένο αμάρτημα, είναι βραδυκίνητος στο να αντιληφθεί τα δικά μας ελαττώματα.»

Το μήνυμα του Μεγάλου Βασιλείου δεν είναι απαισιόδοξο, αλλά θεραπευτικό. Μας προτρέπει να κάνουμε μια απλή αλλά ριζοσπαστική αλλαγή.

Να γίνουμε αυστηροί εξεταστές των δικών μας κινήτρων και παθών.

Να μην βιαζόμαστε να βγάλουμε συμπεράσματα, να δίνουμε χώρο στην επιείκεια, την διάκριση, την αγάπη και να αφήνουμε την κρίση στο απέραντο έλεος της Φιλανθρωπίας του Αληθινού Θεού.

Η πνευματική λοιπόν ζωή ξεκινά τη στιγμή που ο «προβολέας» που φωτίζει τους άλλους στρέφεται προς το δικό μας σκοτάδι. Μόνο όταν ο νους μας «επιταχύνει» προς την αυτογνωσία, αρχίζει ο άνθρωπος να απελευθερώνεται από τα δεσμά του εγωισμού και να συναντά την πραγματική ειρήνη.