Χριστὸς μᾶς εἶπε ὅτι, ἐὰν θέλουμε νὰ βροῦμε εἰρήνη καὶ ἀνάπαυση στὴν ψυχή μας, πρέπει νὰ Τὸν μιμηθοῦμε στὴν πραότητα καὶ τὴν ταπείνωση: Μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ ὅτι πρᾷός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν. Καὶ ἀρχίζοντας τὴν διδασκαλία Του, τόνισε στοὺς Μακαρισμούς: Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Δηλαδή, εἶναι μακάριοι οἱ ταπεινόφρονες, αὐτοὶ ποὺ θεωροῦν τὸν ἑαυτό τους πνευματικά φτωχό, διότι ἡ οὐράνια Βασιλεία εἶναι δική τους.
Ὁ Χριστὸς ἄρχισε τοὺς Μακαρισμοὺς μὲ τὴν ταπεινοφροσύνη, διότι, ὅπως σημειώνει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος, «ὅταν ὁ πιστὸς – σὰν καλὸς οἶκοδόμος – βάλη τὴν ταπεινοφροσύνη γιὰ θεμέλιο, ὅλα τὰ ἄλλα τὰ κτίζει μὲ ἀσφάλεια καὶ σιγουριὰ ἐπάνω της». Καὶ ἐξηγεῖ ὁ Ἅγιος: «Εἴτε νηστεία ἔχεις, εἴτε προσευχή, εἴτε ἐλεημοσύνη, εἴτε σω- φροσύνη, εἴτε ὁποιαδήποτε ἄλλη ἀρετή, ἂν δὲν συνοδεύωνται ἀπὸ τὴν ταπεινοφροσύνη, ὅλα ἐξανεμίζονται καὶ χάνονται… Ὅπως ἡ ἀλαζονεία εἶναι ἡ πηγὴ κάθε κακίας, ἔτσι καὶ ἡ ταπεινο- φροσύνη εἶναι ἡ βάση ὅλης τῆς πνευματικῆς ζωῆς».
«Αὐτὸς ποὺ ἔβαλε γερὸ θεμέλιο τὴν ταπείνωση θὰ μπορέση νὰ ὑψώση τὴν οἰκοδομὴ τῆς ἀρετῆς ὅσο ψηλὰ θέλει. Ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι μέγιστη ἀσφάλεια, τεῖχος ἀρράγιστο, πύργος ἀπόρθητος. Αὐτὴ διακρατεῖ καὶ συσφίγγει ὁλό- κληρη τὴν οἰκοδομή, καὶ δὲν τὴν ἀφήνει νὰ καταρρεύση».
Ὁ χρυσορρήμων Ἅγιος συνοψίζει: «Ἡ ἀρετὴ τῆς ταπεινοφροσύνης εἶναι ἡ μητέρα ὅλης τῆς πνευματικῆς ζωῆς». Καὶ ὁ ὅσιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος δίδει τὸν ἑξῆς ὁρισμό: «Ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι ἀνέκφραστος πλοῦτος, ὀνομασία τοῦ Θεοῦ, δωρεὰ τοῦ Θεοῦ».
Ἡ ταπείνωση εἶναι ἡ προϋπόθεση κάθε πνευματικοῦ ἔργου. Ὁ Χριστὸς τόνισε: Χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν. Ἀλλὰ τὴν βοήθεια καὶ τὴν χάρι Του ὁ Χριστὸς τὴν παρέχει μόνο στοὺς ταπεινούς: Κύριος ταπεινοῖς δίδωσι Χάριν«. Ἑπομένως, «χωρὶς τὴν ταπείνωση εἶναι ἀδύνατον νὰ τελειώση ὁ ἄνθρωπος πνευματικὸ ἔργο».
Ὁ ταπεινὸς ἄνθρωπος ἔχει γνωρίσει τὸν ἑαυτό του, καὶ ἔχει καταλάβει πὼς χωρὶς τὴν βοήθεια τοῦ Θεοῦ δὲν μπορεῖ νὰ κάνη τίποτε. Καὶ εἶναι πράγματι «εὐλογημένος ὁ ἄνθρωπος ποὺ γνωρίζει τὴν ἀδυναμία του, διότι ἡ γνώση αὐτὴ γίνεται γι’ αὐτὸν θεμέλιο καὶ ρίζα καὶ ἀρχὴ κάθε καλοῦ».
Από το βιβλίο: «Ἡ ταπεινοφροσύνη, ἀρχὴ καὶ τέλος τῆς πνευματικῆς ζωῆς«, Ιερομονάχου Γρηγορίου, Ιερόν Κουτλουμουσιανόν Κελλίον Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, Άγιον Όρος, εκδόσεις (ά έκδοση, 2025) «ΕΝ ΠΛΩ».
Orthodox Wind 