Πρώτος βαθμός: προσευχή σωματική, συνίσταται κυρίως στην ανάγνωση, ορθοστασία, γονυκλισία. Στη προσευχή αυτή, η προσοχή διαφεύγει, η καρδιά μετέχει, δεν ακολουθεί ακριβώς, διάθεση δεν υπάρχει ολοκληρωτική, χρειάζεται υπομονή, κόπος, ιδρώτας. Αυτή η προσευχή λέγεται πρακτική εξωτερική, δηλαδή η προσευχή που τελείται με την προσπάθεια του σώματος.
Δεύτερος βαθμός: προσεκτική προσευχή, ο νούς είναι συνηθισμένος να συγκεντρώνεται κατά την ώρα της προσευχής και να την προσφέρει ολόκληρη χωρίς διασκορπισμό. Και συγχρόνως συννενούται με τον γραπτό αναγινωσκόμενο λόγο και απαγγέλεται ούτος υπό του ανθρώπου ως δικός του.
Τρίτος βάθμος: νοερά προσευχή, η εγκάρδια προσευχή με την αίσθηση της ψυχής, που θερμένεται από την προσοχή του νοός στη καρδιά. Στην κατάσταση αυτή η απλή θεωρία του νοός και οι αναφυόμενοι φωτιστικοί εκ της καρδίας διαλογισμοί, γίνονται αισθήματα. Εκεί ο λόγος της συντριβής, εδώ η συντριβή. Εκεί αίτηση, εδώ αίσθηση έλλειψης και ανάγκης. Όποιος προχωράει προς την αίσθηση της ψυχής προσευχή, προσεύχεται πλέον χωρίς λόγια, διότι ο Θεός είναι Θεός της καρδιάς. Αυτό αποτελεί και το όριο της αγωγής στη προσευχή, δηλαδή ιστάμενος στη προσευχή να ανάγεσαι πνευματικά από αίσθημα σε αίσθημα. Κατά τη στιγμή αυτή η αναγινωσκομένη προσευχή καθώς και οι αγαθοί διαλογισμοί του νοός πρέπει να διακόπτωνται, να υπάρχει μόνον η παραμονή στο εκ της προσευχής αίσθημα (της ενώπιον του Θεού παρουσίας). Όταν η αίσθηση στη προσευχή προχωρεί με επιμονή διαρκώς, τότε άρχεται η πνευματική προσευχή, η οποία είναι δώρο του Αγίου Πνεύματος, «ἐντυγχάνοντος» ήδη για εμάς. Είναι τελευταίος βαθμός της εκ Θεού, εν τη καρδία, ενεργουμένης προσευχής.
Orthodox Wind 