«Κοινή ἦτον ἡ Κιβωτός τοῦ Νῶε, κοινή εἶναι και ἡ Ἐκκλησία ἡ μήτηρ τῶν τέκνων‧δέχεται και τοῦς πιστοῦς, δέχεται και τοῦς ἀπίστους, και Αἱρετικοῦς μετανοοῦντας, και προσερχομένους τῇ πίστει…»(1).

«Λέγει δε και ὁ ἃγιος Ἰσίδωρος, ἂλλο ἐστιν Ἐκκλησία, και ἂλλο Ἐκκλησιαστήριον‧ ἡ μέν γάρ ἐξ ἀμώμων ψυχῶν συνέστηκε, το δ’ἀπό λίθων και ξύλων οἱκοδομεῖται‧και μετ’ὀλίγα, οὐ γάρ τοίχων ἑνεκεν , ἀλλά ψυχῶν δεῦρ’ἐπεφοίτησεν ὁ τῶν Οὐρανῶν Βασιλεύς‧και πάλιν μετά τινα, ἂλλο Θυσιαστήριον και ἂλλο Θυσία‧ και ἂλλο Θυμιατήριον, και ἂλλον Θυμίαμα‧ και ἂλλο βουλευτήριον , και ἂλλο βουλή. Ὓστερον θρηνεῖ αὐτός ὁ Ἃγιος την κατάστασιν τῶν Χριστιανῶν και λέγει,, ὃτι τώρα τα Ἐκκλησιαστήρια τοῦ Χριστοῦ εἶναι στολισμένα ἀπό κάθε ὡραίαν στολήν, και ἡ ὂντως Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, αἱ ψυχαί τῶν Χριστιανῶν εἶναι γυμναί ἀπό κάθε ἀρετήν,,»(1).
«Εκκλησία κυρίως τοῦ Χριστοῦ λέγεται ὃλη ἡ ομήγυρις τῶν ὀρθοδόξων Χριστιανῶν‧ διότι ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ ὑπέρ αὐτῶν κατέβη, ἑνανθρώπησεν, ἐδίδαξε, παρεδόθη, ἐσταυρώθη, ἀπέθανεν, ἐτάφη, και τῇ Τρίτῃ ἡμέρα ὡς Θεός ἀνέστη, ἳνα πάντας λυτρώσηται τῶν τοῦ Διαβόλου χειρῶν και όχι διά τα κτίρια και τας οἰκοδομάς‧ ἀγκάλα τώρα ἡ κοινή συνήθεια Ἐκκλησίαν ὀνομάζει τον Ναόν τοῦ Θεού, ἐν ᾧ τελειοῦται πάντα τα Μυστήρια»(1).
Λέγει δε και ὁ ἂγιος Κύριλλος, «….Διά τούτων πάντων δείκνυται, ὃτι κυρίως Χριστοῦ Ἐκκλησία λέγονται αἱ καθαραί τῶν Χριστιανῶν ψυχαί, οὐχί δε οἱ τοῖχοι και τα κτίρια‧ νοητή δε κεφαλή ὁ Χριστός, και πάντες οἱ Χριστιανοί ἓν σῶμα και ὁ κάθε εἰς μέλη λογίζονται τοῦ σώματος τούτου , ἒχων κεφαλήν τον Χριστόν»(1).
Συμπεραίνουμε ότι, Εκκλησία είναι οι καθαρές ψυχές των Χριστιανών, οι οποίες σε μία Ιερά Σύναξη, «ὃπου εἰσί δύω, ἢ τρεῖς» στο εκκλησιαστήριον (τον Ιερόν Ναόν) ή το κατ’οίκον, και όπου επισκιάζονται από την πάντοτε ενοικοῦσα και παρούσα εν τη Εκκλησία Χάρη του Παναγίου Πνεύματος και «ἐπί τῷ ὀνόματι τοῦ ἀληθινοῦ φωτός συνελθοῦσα, τοῦ φωτίζοντος πάντα ἂνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τον Κόσμον» και ο «Θεοῦ Λαός περιούσιος, ἢ σώματος ὁλομέλεια Χριστοῦ, ἐπί μίαν συναγομένης κεφαλήν τον Χριστόν». «Γένοιτο δε πάντας το αὐτό ὁμολογεῖν, κηρύττειν, και δοξάζειν , και εἶναι πάντας Χριστιανοῦς μίαν ποίμνην, και ἓν σῶμα Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ, και ποιμένος ἡμῶν, ὁ γάρ σχιζόμενος ἀπό τῆς Ἐκκλησίας, τῆς κοινῆς ὁμηγύρεως, ὁμοιάζει τον Ἑωσφόρον (ΔΙΑΒΟΛΟΝ) σχισθέντα ἀπό τῶν ἂλλων Ἀγγελικῶν ἐννέα Ταγμάτων και τον Ἰοῦδαν, ὁποῦ ἐσχίσθη ἀπό τους ἒνδεκα Ἀποστόλους»(1).
*(1) (Πανιερωτάτου και Ελλογιμωτάτου Επισκόπου Καμπανίας κ.κ.Θεοφίλου, «Ταμείον Ορθοδοξίας», «Περί Ἐκκλησίας, τοῦ Ναοῦ τοῦ Θεοῦ», εκδ.1788, σελ.145-148).


